- AİHM, Avrupa Konseyi'nin bir organı olarak, 1 KaÂsım 1998'de Strazburg'da kurulmuÅŸtur.
UluslararaÂsı bir mahkemedir.
- Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleriyle güvence altına alınmış olan temel hakların çiğnenmesi durumunda bireylerin, birey gruplarının, tüzel kişiliklerin ve diğer devletlerin, belirli usuli kurallar dâhilinde başvurabileceği bir yargı merciidir.
- Avrupa Konseyi'ne üye olan Türkiye dâhil 47 AvÂrupa devleti, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yargı yetkisini tanımaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne baÅŸvuraÂbilmek için bazı hususların mutlaka yerine getiÂrilmesi lazımdır. Bunların en önemlileri:
- İç hukuk yollarının tüketilmesidir. Bundan amaç ÅŸikâyet olunan husus hakkında ilgili mahkeÂmeye baÅŸvurmuÅŸ olmak ve temyiz süresinin tamamlanmış olmasıdır.
- Konu hakkındaki dilekçe Türkçe olarak da AvruÂpa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gönderilebilir. Ancak bu dilekçenin bir hukukçu tarafından yazılması tercih edilmelidir.
- İnsan Hakları ihlalinin, mutlaka Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde belirtilen bireysel hak ve özgürlüklerden birinin veya birkaçının ihlali olması gerekir.
- AİHM'ye insan haklarının ihlal edildiÄŸi gerekçesiyle kiÅŸiler devlete karşı dava açarlar. Çünkü insan haklaÂrı devlet tarafından güvence altındadır ve korunmaÂlıdır.
Not: AİHM merkezi de Strazburg'dadır. AİHM kararları bağlayıcı olmasına rağmen cebri icrası mümkün değildir.